Japonya’da Takaichi iktidarı ve erken seçim / Takaichi’s government and snap elections in Japan

Mehmet Özay                                                                                                                             15.01.2026

Japonya’da, yeni bir erken seçim kapıda...

Başbakan Takaichi 19 Ocak’da Temsilciler Meclisi (Diet) fesh edeceği açıklanırken, seçimin 8 Şubat’ta yapılması bekleniyor.

Japonya’da, son beş yıldır iktidara gelen hükümetlerde yaşanan siyasal istikrarsızlığı sona erdirmenin adı olarak öne çıkan başbakan Sanae Takaici, yeni yılla birlikte, tıpkı seleflerinin olduğu gibi erken seçim kararı alması şaşırtıcı değil.

Ancak bu sefer, seçimin nedenleri ve hedefleri öncekilerden kayda değer ölçüde farklılık taşıyor. 

Normal şartlarda, Temsilciler Meclisi için 2028 Sonbahar’ında yapılması beklenen genel seçimlerin, erkene alınması konusunda başbakan’ın önemli bir karar gücü bulunuyor.

Bu noktada, Takaichi’nin, tıpkı sabık başbakan Ishiba Shigeru’nun izinden gitmekte olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

Farklılıklar

Bununla birlikte, 4 Ekim 2025’de önce Liberal Demokrat Parti’de (Liberal Democrat Party-LPD), başkanlığına ve ardından, başbakanlık koltuğuna oturan Sanae Takaichi’yi bu karara sevk eden bazı önemli gelişmeler bulunuyor.

Bu süreçte, Takaichi’yi diğerlerinden ayıran bazı önemli gelişmeleri yabana atmamak gerekiyor.

Bunların başında önceki başbakanlardan ayıran temel, güçlü siyasal karakteri ile sahip olduğu kamuoyu desteğidir.

Bu özellikleriyle, başbakan Takaichi ve LPD yönetiminin bir yandan mevcut koalisyon yapısının muğlaklığını aşmak öte yandan, partinin kaybettiği oyları geri alarak eski siyasal gücüne yeniden kavuşma gibi temel hedefleri bulunuyor.

Güçlü karakter

Parti içi yarışta ve ardından, mecliste Japonya Yenilikçi Partisi (Nippon Ishin) ile yeni ittifak oluşurulması sürecinde Takaichi’nin dikkat çeken özelliği, güçlü bir siyasal karakter sergilemesidir.

Bunu, kısa sürede Çin’le ilişkilerde o döneme kadar, ‘örtük ulusal güvenlik politikası’ olarak bilinen “stratejik belirsizlik” (strategic ambiguity) olgusunu bir parlamento konuşmasında ifşa etmesini, güçlü siyasal karakterinin bir ifadesi olarak değerlendirmek mümkün.

Öyle ki, bu söyleminin ardından, Çin’den ve Japon ulusal siyaset çevrelerinden gelen taleplere rağmen, Takaichi’nin bu açıklamasından geri adım atmaması bu anlamda, bir diğer önemli göstergedir.

Hedef tek başına iktidar (mı?)

Bununla birlikte, yukarıda kısaca dikkat çekildiği üzere, Takaichi’nin güçlü siyasal karaktere sahip olduğu hatırlandığında, erken seçim alma kararının, mecliste LDP’nin tek başına iktidarını sağlayama yönelik bir çıkış olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

Şu an itibarıyla, hükümet koalisyonu 465 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nde, 233 milletvekiline sahip.

Takaichi’nin başbakanlığı ile birlikte, LPD ile 26 yıldır iktidar ortağı olarak yer alan merkezdeki Komeito’nun bu birlikteliğe son vermesi önemli bir gelişmeydi.

Takaichi, hükümeti kurma konusunda çözümü, Japon Yenilikçi Partisi’yle sürpriz denilebilecek bir koalisyonla kurmakta buldu.

Bununla birlikte, Yenilikçi Parti lideri ve Osaka valisi Yoshimura Hirofumi’nin kabinede yer almama kararı, siyasal gözlemciler tarafından ‘gevşek koalisyon’ olarak adlandırmalarına neden oluyor.

Bu gelişmeler dikkate alındığında, Takaichi’nin, partisi LPD’nin tek başına hükümet olmak amacıyla 233 milletvekili çıkarma arzusunda olduğunu söylemek doğrudur.

Buna ilâve olarak böylesi bir adım, yukarıda dikkat çekilen Takaichi’nin güçlü siyasal karakteriyle örtüşen bir özelliktir.

LPD’nin, 2024 seçimlerinde 199 milletvekili çıkarmış olması ve bugün, gizli/açık ortaya konulan 233 hedefi arasında gayet ciddi bir açık olduğunu gösteriyor.

Ancak, girişte dikkat çekildiği üzere, Takaichi’nin bir anlamda yenilikçi siyasal tutumu ve genç seçmenin bu tutuma verdiği olumlu tepki, LPD yönetim çevrelerince önemseniyor olmalıdır.

Bunun ilk adımı olarak, daha önce Japonya Yenilikçi Partisi’nden ayrılan ve bağımsız vekil olarak mecliste yer alan üç milletvekilini LPD’ye kazandırmasını göz ardı etmemek gerekir.

Mecliste, LPD’nin sayısal üstünlüğünü sağlamaya yönelik bu girişim, uygulanış biçimi açısından Yenilikçi Parti’yi memnun etmese de, Takaichi’nin kendinden emin siyasal kişiliğinin bir başka ifadesi olarak değerlendirilmeyi hak ediyor.

Bu adımın hükümet ortağı Yenilikçi Parti’de, Takaichi’ye karşı uyandırdığı ‘siyasal şüphe’nin yanı sıra, reformcu yaklaşımlarıyla bilinen bu parti ile muhafazakâr yönelimli LPD arasında siyasal gen uyuzmazlığını da yabana atmamak gerekiyor.

Karar genç seçmende

Takaichi’nin başbakanlıkta henüz iki ay yeni dolarken, bazı kamuoyu araştırmalarına göre, halk desteğinin yüzde 60 ilâ yüzde 70 arasında olması, Japonya’da siyasal gözlemciler tarafından ‘olağanüstü’ bir gelişme olarak yorumlanıyor.

Ve söz konusu bu desteğin genç seçmenden gelmesi -benzeri ülkelerdeki yönetimlerin aksine, Japonya’da başbakan Takaichi’nin siyaset dünyası ve seçmen arasında önemli bir sinerji yakaladığı anlamına geliyor.

Söz konusu bu seçmen grubunun önceki birkaç seçimde, merkez-sağ ‘Halk için Demokrasi Partisi’ (Democratic Party for the People-DPFP) ve milliyetçi popülist eğilimleriyle bilinen Sanseito’ya oy vermiş olduğu dikkate alındığında, yaşanan bu dönüşümde Takaichi faktörünün belirleyiciliğine şüphe yok.

Genç seçmenin bu siyasal eğiliminin, LPD açısından önceki başkanlar döneminde kaybedilen desteğin geri gelişi anlamına geliyor.

Takaichi’nin erken seçim kararının ardında, bu faktörün dikkat çekici bir yeri olduğunu yadsımamak gerekir.

https://guneydoguasyacalismalari.com/tr_tr/japonyada-takaichi-iktidari-ve-erken-secim-takaichis-government-and-snap-elections-in-japan/