17 Kasım 2026 Salı

Filipinler 49. ASEAN Zirvesi’ne ev sahipliği yapıyor / The Philippines is hosting the 49th ASEAN Summit

Mehmet Özay                                                                                                                             16.11.2026

Yılın ikinci ASEAN zirvesi, 15-17 Kasım günlerinde Filipinler’in başkenti’nde gerçekleştiriliyor.

Geçen yıl Malezya dönem başkanlığındaki hareketlilik olmasa da, ASEAN’ın ilkbahar ve sonbahar aylarına denk gelen zirveleri hem üye ülkeler hem de ASEAN’la doğrudan ilişkileri olan küresel güçler için önemli bir platform olma özelliğini sürdürüyor.

Liderler bölgede

Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (Association of Southeast Asian Nations-ASEAN) zirvesi nedeniyle bugünlerde küresel liderler bölgeye gelmeye başladı.

Bu çerçevede, Manila’daki açılış toplantılarına katılan ülke başkanları ve başbakanları arasında, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio’yu, Kanada başbakanı Mark Carney’i, Avustralya başbakanı Anthony Albanese’yi saymak mümkün.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, zirvenin ikinci günü yapılacak toplantılara katılması bekleniyor.

Küresel liderlerin bölgeye gelmesine neden olan bir diğer sebep, ASEAN zirvesinin hemen ardından, Çin’in Shenzhen şehrinde 18-19 Kasım günlerinde, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (Asia-Pacific Economic Cooperation-APEC) zirvesinin yapılacak olmasıdır.

APEC konusunu, önümüzdeki günlerde ele alacağım...

ASEAN’da öncelikler

Ancak, bugün Manila’da başlayan 49. ASEAN zirvesi ve gelişmelerle ilgili olarak, bazı hususları ele almakta yarar var.

Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos, yaptığı konuşmada, yıl sonunda ülkesinin dönem başkanlığını bitirmeden önce, toplam 19 ekonomi projesini açıklayacaklarını duyurdu.

Bunların başında, “ASEAN dijital ekonomi çerçevesi” adıyla birliğin toplam 11 ülkesini ekonomik olarak dijital ortama taşıyacak bir proje bulunuyor. Aslında, ekonomide dijitalleşme yaklaşımı yeni bir olgu değil.

Önceki yıllarda farklı ülkelerin dönem başkanlıklarında da bu konu gündeme gelmiş ve çalışmalar yapılmıştı.

Burada, aşağıda değineceğim ve Zirve’nin gündem konularından biri olan küresel AI ve teknoloji şirketlerinin giderek artan ve neredeyse monopolleşme eğilimi sergileyen yapılaşması karşısında, ASEAN üye ülkelerinin ne tür bir çare ve çözüm bulacaklarıyla ilgili olmalıdır. 

Myanmar sorunu

Uzun ve yakın dönem sorunlar noktasında ise gündemde, Myanmar sorunu ile Temmuz ayından Ekim ayı ortasına kadar bölgenin yarısını etkisi altına alan Endonezya’da Sumatra ve Kalimantan Adaları’ndaki yağmur ormanlarının yakılmasının neden olduğu hava kirliliği başı çekiyor.

Myanmar sorununun önemini koruduğuna kuşku yok...

Nihayetinde, coğrafi büyüklüğü ve nüfus yapısı itibarıyla ASEAN’ın önemli ülkelerinden biri konumundadır.

Myanmar’daki siyasi istikrarsızlığın, aynı zamanda küresel güçler için egemenlik tesis etmek amacıyla bir rekabet sahası haline gelmesi, ASEAN için istenir bir durum değildir.

Birleşmiş Milletler çalışmalarına göre, 2021 darbesinden bu yana Myanmar’da yaklaşık 100.000 kişi hayatını kaybederken, 3.5 milyon kişi de yerinden edilmiş durumda. Ortada gayet önemli bir insani, siyasi ve ekonomik felaketin olduğuna kuşku yok...

Öte yandan, barış sürecine girmiş olan Myanmar’ın ASEAN ekonomik bütünleşmesine gayet önemli katkı sağlayacağına da kuşku yoktur. ASEAN’da tüm çabalar temelde, böylesi bir barış sürecinin hayata geçirilmesine matuftur.

Ancak, bu niyet ve ortaya konulan çözüm yolları, bugüne kadar karşılık bulmamıştır.

2021’de alınan kararla, Myanmar devlet başkanının ASEAN toplanlarına 5 yıl boyunca katılmaması yönündeki kararın sonuna yaklaşılıyor.

Bazı üye ülkelerden gelen talep, bu sürecin sona erdirilmesi ve Myanmar’la doğrudan iletişim kanallarının yeniden kurulması yönündedir. Bunların arasında Filipinler de bulunuyor...

Filipinler Devlet Başkanı Marcos bu konuyla ilgili açıklamasında “yapıcı ve ilkeli bir etkileşim” olgusunu gündeme getirdi.

Bu yaklaşımın, Myanmar’daki tüm taraflarla iletişim kurulması anlamına geldiğini biliyoruz. Ancak, bu yaklaşımın hayata geçirilebilmesi, Myanmar’daki ordunun ve sivilleşmiş eski askerlerin ne tür bir tutum takınacağı ile doğrudan ilişkilidir.

Bu konuda, darbenin mimarı ve bugün sivil olarak ülke devlet başkanı konumundaki Min Aung Hlaing’in geçtiğimiz birkaç ay içerisinde Malezya dahil olmak üzere ASEAN üyesi birkaç ülkeye yaptığı resmî ziyaretleri, bu yönde öncü girişimler olarak değerlendirilebilir.

Bunun yanı sıra, hem, bölge toplumlarını hem de, küresel toplumu etkilemesi amacıyla gündeme alındığı izlenimi uyandıran AI ve teknoloji şirketlerinin çocuklar ve gençler üzerindeki etkisinden, ulusal güvenliğe değin uzanan boyutlar toplantıların konularını oluşturuyor.

‘Doğal olmayan’ yangınlar

Endonezya’da yaşanan, ‘doğal olmayan’ orman yangınları yeni değil...

1990’ların ikinci yarısından itibaren küresel şirketlerin ve bunlara eklemlenen yerel yapıların işbirliğiyle her yıl aynı aylarda gerçekleşen orman yangınlarının, bu yıl olağanüstü derecede artmasını farklı nedenlere bağlamak mümkün.

Bunların başında, Endonezya ulusal devletinin bu gelişmeler karşısında büyük ölçüde sessiz kalmayı yeğlemesi gelir.

Ancak, bu sessiz kalış karşısında gelişmelere tepki gösteren, Endonezya halkının meydan gösterileri ile özellikle Singapur hükümetinin bu ayın başlarında, yangınlardan sorumlu olan şirketlere yönelik kapsamlı yasal süreçleri başlatacağı konusundaki yaklaşımı oldukça önemliydi.

Malezya’da  İmalatçılar Federasyonu tarafından yapılan araştırma sonuçlarına göre, hava kirliliğinden kaynaklanan 1700 ölüm vakası meydana geldiğini ve maddi kayıpların ise 8 milyarı bulduğu konusundaki açıklamaları sadece, ASEAN’a üye bir ülkede, yani Malezya’da, bu sorunun geldiği noktayı göstermesi bakımından önemlidir.

ASEAN’da temeller

ASEAN’la ilgili olarak, şu genel yaklaşımı hatırlamak gerekiyor.

ASEAN’ın, 1967’de kuruluş gerekçesi ‘siyasal-ideolojik’ olsa da, aradan geçen süre zarfında ASEAN daha çok ekonomik işbirliği alanında varlık gösteren bir bölgesel birlik olma özelliği sergiliyor.

ASEAN’ın kuruluşuna paralel olarak, o dönem Asya Kaplanları (The Asian Tigers) adıyla ekonomik modernleşmeleriyle öne çıkan dört ülkenin yani, Güney Kore, Hong Kong, Singapur ve Tayvan’ın, ASEAN’ın, böylesi bir ekonomi yapılaşmaya bürünmesinde kayda değer bir rolü olduğunu ileri sürebiliriz.

Bu dört ülke arasında yer alan Singapur’un ASEAN üyesi olmasını özel olarak değerlendirmek gerekir.

Öyle ki, bugün ASEAN’ın en büyük ekonomisi Endonezya olarak gözükse de, bunun reeldeki karşılığı ekonomik üretim, teknolojik yenilik ve benzeri süreçlerden ziyade, bu ülkenin bir kıta boyutundaki coğrafi büyüklüğü ile artık 300 milyonu bulmuş nüfusundan kaynaklandığı ortadadır.

ASEAN’ın söz konusu ekonomik işbirliği platformu olma yönelimi, bölgede siyasi istikrarsızlıklar nedeniyle, ASEAN’da alınacak ‘konsensus’ kararlarını beklemek suretiyle sessiz sedasız gündemde yer alıyor.

Bunun, son dönemdeki en iyi örneklerinden biri olduğu hiç kuşku yok; Myanmar sorunudur. 2020 yılı sonlarında yapılan genel seçim sonuçlarını kabul etmeyen Myanmar ordusu (Tatmadaw), 2021 yılı Şubat ayının başında darbe girişiminde bulunarak, ülkenin modern tarihinde var olan temel bir gerçekliği, yani askeri yönetimin sona ermediğini de önce ASEAN’a sonra tüm dünyaya göstermiş oldu.

O dönem, Endonezya dönem başkanlığı sürecinde sabık devlet başkanı Joko Widodo’nun, Myanmar sorusuna çözüm bulmak amacıyla gündeme getirdiği beş maddelik iç-barış süreci maalesef bugüne kadar yürürlüğe konamadı.

Yaşanan bu son örnek, yukarıda dile getirdiği üzere, ASEAN’nın siyasi bir birlik olma konusunda isteksizliğinin veya var olan siyasal sorunları daha düşük profilde ele alma konusundaki yaklaşımına bir örnek teşkil ediyor.

15-17 Kasım günlerinde Filipinler’in başkenti Manila’da düzenlenen ASEAN Zirvesi, dünyanın doğusundan batısına önemli liderleri konuk etmesiyle sadece bölgesel bir birlik değil, küresel gelişmelerle doğrudan bağlantılı bir birlik olduğunu da ortaya koyuyor.

https://guneydoguasyacalismalari.com/tr_tr/filipinler-49-asean-zirvesine-ev-sahipligi-yapiyor-the-philippines-is-hosting-the-49th-asean-summit/

15 Kasım 2026 Pazar

Malezya siyasetinde bazı gelişmeler / Some developments in Malaysian politics

Mehmet Özay                                                                                                                             15.11.2026

Malezya’da, dün yapılan Malaka eyalet seçimlerinin ardından, “neler oluyor?” sorusuna verilecek cevabın, siyasal yapıda yaşanan kırılmalar ve yeniden yapılanmalarla ilgili olduğu açıktır.

Bu kırılmalar ve yeniden oluşumlar sürecinde, Ulusal Cephe (Barisan Nasional-BN) ve Ulusal İttifak’ın (Perikatan Nasional-PN) bir araya gelmesi, yenilenen bir koalisyon bloğunun ötesinde bir anlam taşıyor.

Çoklu koalisyonlar

Bünyesinde beş temel siyasal partiyi barındıran ‘Ulusal Cephe’ siyasal organizmasının temelinde Birleşik Malay Ulusal Organizsyonu (United Malay National Organisation-UMNO) belirleyici olurken, bünyesinde altı farklı siyasi partiyi barındıran Ulusal İttifak (Barisan Pakatan-BP) daha çok Malezya İslam Partisi (Parti Se-Malaysia-PAS) ve Birlik Partisi (Parti Pribumi Bersatu Malaysia-Bersatu) ekseninde birleşen yapılar olarak zuhur ediyor.

Belki, en sonda söylemem gereken bazı hususlara, burada kısaca değinerek, bazı detayları aşağıda paylaşacağım...

Malezya’da, Cohor, Negeri Sembilan ve dün Malaka Eyaletleri’nde yapılan seçimler bağlamında olan biten, Malay Müslüman seçmenini tek bir siyasal blok veya tek bir siyasal koalisyon çatısı altında birleştirme projesinin doğrudan bir yansımasıdır.

Bu söylemde ne bir yenilik bulunuyor ne de şaşkınlık ifade edecek herhangi bir özellik taşıyor.

Bir başka ifadeyle söylemek gerekirse, bir şekilde önceki seçim süreçlerinde var olan bir yapının yeniden ortaya çıkmasından ibaret bir görünüm var.

Ancak bir farkla...

Bu sefer yaşanan, daha önce tecrübe edilmemiş, daha büyük bir koalisyon bloğunun yeni bir siyasal çerçeveyle ortaya çıkmasıdır. Yani, Ulusal Cephe ve Ulusal İttifak bloğuna mensup partilerin seçimlere ayrı ayrı değil, tek bir çatı altında girmiş olmalarıdır.

Siyasetin ruhu

Şimdilik bir seçim ittifakı olarak adlandırılsa da, bu yapı modern Malezya siyasetinde oldukça yeni bir olgudur. Kanımca, son üç eyalet seçiminde bu oluşumun başarısını da bu yeni olguyla izah etmek mümkündür.

Bununla birlikte, siyasal epistemolojilerinden siyaset yapma biçimlerine kadar dikkatle incelendiğinde, ulusal siyasetin iki ucunda yer aldıklarına kuşku olmayan UMNO ve PAS’ın öncülüğünde gerçekleşen bir siyasal yeniden inşadır.

Girişte dikkat çektiğim üzere, bugün yenilenen bir koalisyon ruhuyla ortaya konulmakta olan, Malay Müslüman seçmenini tek bir çatı altında toplama iddiası ve ideali, temelde Malezya Federasyonu’nun kuruluşundan itibaren var olan ve siyasal partilerin örgütlenmesinden yerel düzeydeki siyasete kadar uzanan tüm organik siyasal ilişkiler ağında kendini ortaya koyan bir dinamiktir.

Ve bu sürecin en önemli savunucularından biri, iki farklı dönemde ve toplamda 25 yıla varan başkakanlığıyla Tun Mahathir Muhammed olmuştur.

101 yaşındaki Mahathir, 25 yıllık aktif başbakanlığı dışındaki dönemlerde de, ülke siyasetinde söz sahibi olmuş bir isimdir.

Öyle ki, Temmuz ayında Cohor, ve Ağustos ayında Negeri Sembilan’da yapılan eyalet seçimlerinin ardından, “İşte bu... Malay birliği böyle sağlanır” dercesine, gelişmelerden ne denli memnun olduğunu ortaya koymuştu.

Ancak, bu sürecin salt tek bir siyasetçinin güdümünde olduğunu iddia etmek, olsa olsa, Malezya’nın toplumsal ve siyasal gerçekliğini bilmemekle ilişkilendirilebilir.

Siyasal partiler ve ideolojiler

Burada sorgulanmaya değer bir husus var ki, o da seçime giden siyasi partilerin ne tür ekonomi politik veya siyasal ideolojilerle hareket ettikleridir.

Ya da daha derinde, ulusal ve yerel siyaset, dini ve etnik temeller üzerine inşa edilmiş siyasal partiler ve organizasyonlar üzerinden sürdürülecekse, modern Malezya siyasetinde karşımıza çıkan da tam olarak budur.

Bu durum da, diğer bir dizi sorgulamayı gündeme getirebilir. Bunlar arasında, örneğin, demokrasi kavramı, ulus-devlet inşası, siyasal ve ekonomik istikrar ve paylaşım süreçleri, siyasal epistemoloji vs.

Kimileri, buna din ve etnik yapı üzerinden siyaset adını verebilir. Bu tanımlamanın doğruluğuna kuşku bulunmuyor...

Bu var olan siyasal gerçekliğin kabul edilir veya edilmezliğini sorgulamadan önce, bu yapının 1957 yılından bu yana, Malezya siyasetinin gayet başat bir argümanı ve pratiği olduğunu göz ardı etmemek gerekiyor.

Çelişkiler ağı

Son üç eyalet seçimleri, 2022 Kasım ayından bu yana iktidarda olan ve bugüne kadar -normal toplumsal süreçlerde- görülmemiş bir geniş koalisyon bloğunu teşkil eden mevcut ‘Birlik Hükümeti’ne (union government) yönelik, toplumsal ve siyasal tepkinin bir yansıması olarak gündeme geliyor.

Bununla birlikte, ortada pek çok çelişkinin olduğuna da kuşku yok.

Bu çelişkilerin başında, iktidarda olan siyasal koalisyon bloğunun Cohor, Negeri Sembilan ve Malaka eyalet seçimlerinde başarı gösterememiş olması ve bu blok içinde yer alan bazı partilerin oy ve milletvekili kaybetmesi geliyor.

İkincisi, 2022’den bu yana yaşanan bölgesel ve küresel gelişmelere karşın, Malezya ekonomisinin özellikle dış yatırımlar—ki bunların önemli bir bölümünü yapay zeka (Artificial Intelligence) ve teknolojik şirketler (tech companies) denilen gruplar sayesinde—ekonomik büyüme ve istikrarla ilgili göstergelerde olumlu işaretler sunmasına rağmen, seçmenin bu ekonomik gelişmelerden pay almadığını da gizli bir açık olarak ortaya koyuyor.

Üçüncü çelişkinin, yukarıda kısaca değindiğim Tun Mahathir Muhammed’in son on beş yıla yakın bir süre boyunca izlediği siyasal yaklaşımda ortaya çıktığını ileri sürüyorum.

Nihayetinde, Dr. Mahathir’in sadece tekil bir siyasetçi olmadığını, bir siyasal zihniyeti yansıtması dolayısıyla çelişkiler ağında özel bir yeri olduğunu belirtmek istiyorum.

Dr. Mahathir, özellikle, 2013 yılından itibaren, dönemin UMNO iktidarına yönelik eleştirileriyle gündeme gelmişti. 2016 yılı Şubat ayında ise örneğin Muhyiddin Yasin gibi bazı diğer milletvekilleriyle birlikte UMNO’dan istifa etmişti.

Ardından, 2018 seçimlerine Enver İbrahim’in başında bulunduğu Umut Koalisyonu ile girmiş ve seçimi kazanan bu bloğun adayı olarak başbakanlık koltuğuna oturmuştu. Dr. Mahathir’in  bu kadar farklı süreçleri gayet iyi yönetebilmiş olmasını sahip olduğu siyasi kabiliyetinde aramak gerekiyor.

Çelişkilerin dördüncüsü, bugün Malezya kamuoyunda mevcut iktidarı hedef alan siyasal ve toplumsal eleştirilerin, aynı iktidar içinden gelen eleştirilerin azımsanmayacak düzeyde olmasıdır.

Bugünkü hükümet yapısında ekonomi bakanı olan Rafizi Ramli’nin önce 17 Haziran 2025’te bakanlıktan ve 2026 Mayıs’ta ise Halkın Adaleti Partisi’nden (Partai Keadilan Rakyat-PKR) istifası ve yanında, bazı önemli isimleri de beraberinde taşıması yaşanan önemli gelişmelerden biriydi.

Bu ve benzeri süreçleri, yine hangi siyasal ve toplumsal çerçeveden baktığımıza bağlı olarak, yeniden ele almak, değerlendirmek ve bugün ortaya çıkan siyasal sonuçları anlamlandırmak mümkündür.

İktidar nereye gidiyor?

Bugün gelinen noktada, bazı soruları açık yüreklilikle ortaya koymak gerekiyor. Bunların başında, ‘iktidar nereye gidiyor?’ sorusu gelir. İktidarın, yukarıda adını getirdiğim üzere, ulusal çapta ekonomik kalkınma konusundaki çabalarına karşın bu gelişmelerin halk nezdinde karşılık bulmamış olması en önemli sorunu teşkil ediyor.

Aslında, bu durum, mevcut iktidar partisiyle ilişkili bir durumun ötesinde bir öneme sahip. Bir başka ifadeyle söylemek gerekirse, iktidarda kim olursa olsun, mevcut ekonomi-politik yapılaşmanın bu şekilde var olacağını ileri sürmek için elimizde hem tarihi hem de modern Malezya tarihinden epeyce veri bulunuyor.

O zaman akla bir başka soru geliyor. UMNO’nun ülkeyi aynı ekonomi-politik zeminde 61 yıl yönetebilmişken, mevcut iktidarın ve bu iktidarın ana omurgasını teşkil eden Umut Koalisyonu hükümetinin elde ettiği önce 2018 ve ardından, 2022 seçim başarısına karşılık bugün erken seçim alma durumuna gelmiş olmasını nasıl açıklamak gerekir?

Bir diğer önemli konu, 2013 yılına kadar Umut Koalisyonu’na şu veya bu şekilde destek vermiş olan PAS’ın, yani Malezya İslam Partisi’nin, özellikle 2015 yılından itibaren giderek merkez ve devlet partisi UMNO’ya ve UMNO’nun kurucusu olduğu Ulusal Cephe (Barisan Nasional) koalisyonuna yakınlaşması ve bugün, son üç eyalet seçiminde gözlemlendiği üzere, koalisyon oluşumunu yerel denilebilecek seçimlere kadar taşımış olması üzerinde durulmaya değer bir konudur.

Bu hususu değerlendirirken, İslamcı kimliğiyle ve açıkça ‘şeriat’ talebiyle öne çıkan PAS’ın, yine İslamcı ancak modernist görünümüyle gündeme gelen PKR’ın siyasal görüşüyle niçin uyuşmadığı ve aradan geçen on yılı aşkın süre zarfında, iki siyasi hareket arasında giderek artan kopuşun nedenleri üzerinde durmak gerekir.

https://guneydoguasyacalismalari.com/tr_tr/malezya-siyasetinde-bazi-gelismeler-some-developments-in-malaysian-politics/

14 Kasım 2026 Cumartesi

Maleyza’da neler oluyor? / What’s happening in Malaysia?

Mehmet Özay                                                                                                                             14.11.2026

Malezya’nın önemli eyaletlerinden (Negeri) Melaka’da bugün yani, 14 Kasım’da yapılan eyalet seçimlerini, Ulusal Cephe (Barisan Nasional-BN) ve Ulusal Birlik (Barisan Pakatan/BP) koalisyonunun zaferiyle sonuçlandı.

Neredeyse son beş aylık süre zarfında, önce 11 Temmuz’da Cohor ve ardından, 1 Ağustos’da Negeri Sembilan’da yapılan eyalet seçimlerini kazanan bu koalisyon bloğunun elde ettiği bugünkü üçüncü başarı, Malezya siyasetinde ve de toplumunda neler olup bittiği sorgulamasını gündeme getirmeye yetiyor.

Malaka’da bugün yapılan seçim sonuçlarına göre, 28 sandalyeli eyalet parlamentosunda BN ve BP koalisyonu 24 milletvekili, bugünkü Federal yönetimde iktidarın önemli bir parçasını oluşturan Umut Koalisyonu (Pakatan Harapan) ise 4 milletvekili kazandı.

Şimdi ne olacak?

Akıllara, “Şimdi ne olacak? sorusu geliyor doğal olarak.

BN ve BP koalisyon unsurlarına bakıldığında, bu sorunun cevabı gayet kolay...

“Üç eyalet seçimini üst üste kazanan, biz yani, muhalefet olduğuna göre, Federal hükümet meşruiyet krizindedir. Ve en kısa sürede genel seçimlere gitmelidir”.

Aslında tarafsız diyebileceğimiz ve içinde uluslararası medyanın da bulunduğu çevrelerde de, aynı görüşün hakim olduğunu söylemek mümkün.

Bunun ardından, şu soruyu gündeme getirmek gerekiyor. “Peki, mevcut Federal iktidar, kendini genel seçimlere karar vermeye zorlayacak bir durumda hissediyor mu?”

İktidar açısından gayet zor bir soru...

Cevabının hemen verilemeyecek olması kadar, verilebilecek cevabın öyle kolayca ‘hayır’ olmadığı da ortada.

Bunu bize söyleten, ülkede mevcut siyasal ve toplumsal yapının geldiği noktadır.

Sadece, Cohor, Negeri Sembilan ve Malaka eyalet seçim sonuçlarına bakarak verilebilecek bir cevap bulunmuyor ortada.

Komplike koalisyonlar

Her ne kadar, Ulusal Cephe (BN) ve Ulusal Birlik (BP) koalisyonu şeklinde zikredilse de aslında, ülkedeki siyasal oluşumlar, birlikler ve koalisyonlar gayet parçalı bir o kadar da dinamik bir yapı arz ediyor.

Bu durum, Malezye siyasetine ve toplumuna kimin ve de, nereden baktığına bağlı olarak, ülkede toplumun ve siyasetin nereye doğru gitmekte olduğuna dair de, farklı açılımları gündeme getirmeye yetiyor.

Öncelikle, şunu hatırlatmakta fayda var ki, Ulusal Cephe (BN)  ve Ulusal Birlik (BP) tekil gruplar olarak kendi içlerinde birer koalisyon gücünü teşkil ediyor.

Son dönemde ve de gayet sürpriz bir şekilde ortaya çıkan durum ise, bu iki farklı koalisyon bloğunun biraraya gelme becerisini gösterebilmiş olmasıdır.

Ve oluşan yeni büyük koalisyon oluşumu, Cohor, Negeri Sembilan ve Melaka eyaletlerinde yapılan seçimleri kazanmak suretiyle sadece yerel siyaset bağlamında değil, ulusal siyasette veya Federal siyasal ve iktidar yapılaşmasında yeni bir siyasal olgunun ortaya çıkmakta olduğuna işaret ediyor.

Bugün, söz konusu koalisyon bloklarının veya genel itibarıyla söylemek gerekirse, mevcut Federal iktidar karşısında kendini muhalefette gören siyasal partilerin bugün elde ettikleri seçim başarısını bir de bu çerçeveden değerlendirmek gerekiyor.

Neye alternatif?

Nihayetinde, bugün konuşulmakta olan, bir seçim başarısıdır...

Ancak, bu koalisyon bloklarının siyasal ve ideolojik olarak nerede durdukları, birbirleriyle hangi noktalarda örtüştükleri ve hangi noktalarda ayrıştıkları tartışma süreçlerinde yer bulduğunu söylemek güç.

Bunu söylerken, ortada herhangi bir toplumsal ve siyasal argüman olmadığını söylemek istemiyor.

Bilakis, Malezya siyasal ve toplumsal zeminini oluşturan etnik ve dini yapılaşmalar gibi gayet kökleşmiş olgular, söz konusu son üç eyalet seçimlerinde de şu veya bu ölçüde gündemdeydi.

Bir anlamda ve kimi ölçülerde, bu kökleşmiş ve derin ideolojik yarıklar oluşturmuş temel olguların dışında yeni ve alternatif söylem ve politikalarla karşılaşmak mümkün olup olmadığını sahaya giderek gözlemleyerek anlamak gerekiyor.

Bu çerçevede, adına ‘siyasal tartışma’ denilen olgunun olup olmadığı bile sorgulanmaya değer bir durum.

Bugün olan ne?

BN ve BP koalisyonunun gayet yeni bir siyasal olgu olarak ortaya çıktığına yukarıda kısaca değinmiştim.

Bu noktada, parçalı koalisyonların, çok farklı nedenlerle seçim döneminde yeni ve farklı seçim ittifaklarına dönüşmesi belki de, Malezya siyaseti için yeni bir olgu değil.

Ancak, bu siyasal gerçekliğin bugün geldiği nokta, çok daha dinamik ve daha çok ses getiren bir niteliği içinde barındırıyor.

Bunun temel nedenlerini hem, tüm siyasal, ekonomik, etnik, dini, göçmen vb. dengeleriyle ulusal iç siyaset ile hem de, bölgesel ve özellikle küresel siyasette güç erklerinin oluşum süreçlerinde yaşananlardan ayırt etmek mümkün gözükmüyor.

Ne demek istediğimi, bugünkü mevcut iktidarın oluştuğu 19 Kasım 2022 genel seçimlerine dönerek anlatmak ve anlamakta yarar var.

Nihayetinde,  yukarıda zikredilen koalisyon bloklarının Cohor, Negeri Sembilan ve bugün Melaka eyaletlerindeki seçimleri üst üste kazanmasının temel nedeni, ulusal veya Federal yönetimde iktidar olan siyasal yapıya yönelik, bir siyasal-ideolojik veya sosyolojik bir çıkış anlamı taşıyor.

Nedir bugünkü Federal yönetimde iktidar olan yapı?

Bu sorunun cevabını sadece, başbakanlık koltuğunda oturan Enver İbrahim ismini zikrederek vermek mümkün değil.

Benzer şekilde, bu sorunun cevabını, Enver İbrahim’in başında bulunduğu Halkın Adaleti Partisi (Partai Keadilan Rakyat-PKR) ile ya da, yine, Enver İbrahim’in lideri olduğu Umut Koalisyonu’nu (Pakatan Harapan-PH) zikrederek verebiliriz.

Niçin?

Çünkü, 2022 yılında yapılan 15. genel seçimler sonrasında Umut Koalisyonu (PH) bir koalisyon bloğu olarak tek başına iktidar olmadı.

Pek çok dış gözlemcinin, belki de, kaçırdığı temel bir nokta burası...

İktidarı getiren, Umut Koalisyonu’nun (Pakatan Harapan), yani farklı siyasal partilerden müteşekkil bir koalisyon gücünün tek başına iktidar olması değildi.

Aksine ulusal çapta ve içinde özellikle Sabah ve Sarawak Eyaletleri’nde yerel siyasetin önde gelen siyasi partieriyle ittifakın oluşturduğu çok renkli çok sesli bir büyük ulusal koalisyon bloğu oluşturuyordu.

Bu nedenledir ki, söz konusu Federal iktidar örneğin bir “Enver İbrahim iktidarı” veya “Halkın Adaleti Partisi İktidarı” ya da “Umut Koalisyonu İktidarı” olarak anılmadı hiçbir zaman. Bu iktidar, “Ulusal Birlik İktidarı” (union government) adıyla kuruldu ve bugüne kadar da öyle geldi.

Söz konusu bu iktidarın kritik ortaklarından birini oluşturan Ulusal Cephe (BN), dün Cohor ve Negeri Sembilan’da olduğu gibi bugün de Malaka’daki seçimlerin en önemli galibi konumunda.

En azından eldeki siyasal temsil mekanizmalarını kullanma becerisi bakımından bunun böyle olduğuna kuşku yok.

Bugün mevcut Federal iktidarın siyasi meşruiyetini kaybedip kaybetmediği ve başbakan Enver İbrahim’in bir en kısa zamanda genel seçim açıklaması yapıp yapmaması yönündeki kararda bu gelişmenin gayet belirleyici olacağını söylemek gerekir.

https://guneydoguasyacalismalari.com/tr_tr/maleyzada-neler-oluyor-whats-happening-in-malaysia/

Endonezya’da neler oluyor? / What is happening in Indonesia?

Mehmet Özay                                                                                                                             13.11.2026

Hangi skandal, bir hükümeti kamuoyu nezdinde anlamsız kılar veya süreçler doğru işlerse iktidarından eder?

Evet, bu soruyu bir süredir Endonezya’da Prabowo yönetimi için soranların sayısı az değil. geniş bir koalisyon ittifakı sonucu başkan olan Prabowo Subianto hükümetinin son iki yıllık iktidar sürecinde ulusal ve uluslararası politikada dişe dokunur bir gelişmeye imza atmaması dikkat çekiyor.

Bunun dışında, alınan iç politika ve uluslararası politikada alınan veya alınmaya çalışılan çeşitli politikaların ise Endonezya kamuoyunu memnun etmek bir yana, her bir adım atışta, tepkileri çeken süreçler, siyasal analizciler arasında “Acaba, Prabowo yönetimi ne yapmak istiyor?” sorusunun da sıklıkla sorulmasına neden oluyor.

Bugün, söz konusu bu olumsuz sürece bir yenisi eklenmiş bulunuyor...

Başkan yardımcısı istifa etti

Başkan yardımcısı, Gibran Rakabuming Raka görevinden istifa etti...

Bu istifanın nedeni ise, bu istifanın kendisi kadar belki de, ondan daha çok hayati öneme sahip.

Gibran’ın, lise öğrenimine dair akademik yeterliliği konusunda Anayasa Mahkemesi’ne yapılan başvuru sonrasında yaşanan olumlu gelişme ve ardından, Halk Danışma Meclisi (People’s Consultative Assembly-MPR) vekilleri harekete geçerek, Gibran’ın görevden alınması sürecinde önemli rol oynamış oldular.

Her ne kadar, Anayasa Mahkemesi ve ardından, Danışma Meclisi’nde 8 farklı partiye mensup 120 milletvekilinin Gibran’ın görevden alınması yönündeki imzaları karşısında yasal mücadele vereceğini açıklayan Gibran’ın, bu niyetinden vazgeçmiş olması da, bir o kadar dikkat çekicidir.

İstifa gerekçesi olarak ortaya çıkan ve eğitim süreçleriyle ilgili belgelerle bağlantılı bu gayet rasyonel neden, ortada siyasi bir kumpas bulunmadığını aksine, gelişmelerin siyasi etikle açıklanmaya matuf bir yönü olduğuna işaret ediyor.

Gibran’ın, “önce mücadele edeceğini ve aradan geçen bir günün ardından, bundan vazgeçmesinde”, anayasa mahkemesinin kararı karşısında yasal bir sürecin olmadığı yönündeki açıklamanın etkili olduğu anlaşılıyor.

Kamu idaresi ve rasyonalite

Bu durum, bizim temiz siyasat, siyasetin rasyonel kuralları, siyasal etik gibi bir dizi kavramı birbiri ardına gündeme getirerek gayet derinlemesine analizler yapmamızı gerektiriyor.

Siyasetçilerin, politik karakterleri ve ideolojileri kadar, eğitim düzeylerinin de seçim kanunları kadar kamuoyları için önemli olduğu ortadadır.

Gibran’ın yurt dışında yaptığı lise öğreniminin Endonezya lise öğrenimi şartlarını karşılamadığı yönündeki açıklama olsa olsa, bir skandal olarak değerlendirilmeyi hak ediyor.

Şayet, Gibran, eğitim süreçleriyle ilgili belgeleri sunmada kasıtlı bir ‘yanlışa’ müracaat etmişse ve bu sürecin aradan geçen iki yıllık süreye rağmen, ancak bugün kanıtlanmış olması ortada kamu yönetimi kadar, siyasal etik olgusunun da ciddi anlamda ciddi anlamda göz ardı edildiğini gösteriyor.

Bazı detaylar

Bu gelişmenin Endonezya halkı nezdine, kamu vicdanını ne denli yaraladığı hususu ise bir başka konudur.

Gibran’ın, iki dönem devlet başkanlığı yapmış olan Joko Widodo’nun oğlu olması ve bugün yapılan sorgulamanın boyutunun Gibran’ın ‘siyasal kişiliğinden’ öte bir boyuta taştığını gösteriyor.

Temiz siyasetçi kimliğinin son dönemdeki temsilcisi olarak Endonezya siyasetinde varlık gösteren Joko Widodo’nun özellikel ikinci dönem başkanlığının sonlarına doğru aldığı kararlarla Endonezya kamuoyunda şaşkınlığa ve tepkilere neden olmuştu.

Bu süreçlerin biri de, o dönem anayasa mahkemesi başkanlığına yakın akrabasını ataması ve bu süreçle bağlantılı olarak başkan yardımcılığı adaylığı için 40 yaş sınırına rağmen, Jokowi’nin oğlu Gibran’ın, -aynı zamanda yakın akrabası olan- anayasa mahkemesi başkanının marifetiyle alınan 5’e 4 oylamayla başkan yardımcılığı adaylığının onanması yeniden hatırlanmaya matuf gelişmelerdi

Şimdi ne olacak?

Gibran’ın dün, yani 12 Kasım günü Başkan Prabowo’ya sunduğu istifa dilekçesi Endonezya siyasetinde, “Şimdi ne olacak?” sorusu gündeme gelmesine neden oluyor.

Bu soruya kesin cevabı 4 Aralık’ta bulmuş olacağız. Bir başka deyişle, ülkede devlet başkan yardımcılığına seçilecek isim yaklaşık iki hafta sonra kesinleşmiş olacak.

Sürecin nasıl işleyeceğine kısaca bakacak olursak, partilerin başkan yardımcılığı için aday göstermesi ve bunlardan ikisinin başkan Prabowo tarafından Danışma Meclisi’ne sunulması ve yapılacak seçimle kesin aday belirlenmiş olacak.

Şu anda ortada üç aday bulunuyor. İktidarın büyük ortağı ve Prabowo’nun başında bulunduğu Gerindra’nın iki önemli ismi Sugiono ve Ahmad Muzani. Üçünsü isim ile Endonezya Mücadeleci Demokratik Parti (PDI-P) genel başkanı da olan Maharani.

Olası nitelikli adaylar arasında hiç kuşku yok ki, Demokrat Parti başkanı ve son dönemde başkan adayı olarak da gündeme gelen Agus Harimurti Yudhoyono bulunuyor. Ancak, bugün iki partiden üç adayın ismi gündeme gelirken, Demokrat Parti aday göstermedi.

Bu çerçevede, Agus Harimurti yaptığı açıklamada, democrat Parti olarak aday göstermeyeceklerini, başkan Prabowo’nun kararına saygı göstereceklerini” ifade etti.

Bu açıklama ilk etapta, nötr bir duruşu sergilerken, Demokrat Parti’nin başkan Agus Harimurti’yi aday olarak göstermemesini iki açıdan değerlendirmek mümkün.

İlki, Prabowo başkanlığındaki yönetimin bugüne kadar iç politikada ve uluslararası ilişkilerde kayda değer bir söylem ve politika ortaya koyamamış olmasının doğurduğu olumsuz siyasal iklim.

İkincisi, ilkiyle doğrudan ilişkili olarak iki yıl sonra yapılacak genel seçimler öncesinde Agus Harimurti’nin olası başkanlık veya başkan yardımcılığı şansını heba etmemek.

Prabowo’nun açıklanan ve belki de önümüzdeki günlerde açıklanacak diğer adaylar arasından seçeceği iki ismin büyük koalisyonu ‘çatlatacak’ değil, mümkün olduğunca ‘işlerin rayında gittiğini’ göstermeye yarayacak bir aday olacağına kuşku yok.

Başkan yardımcısı Gibran’ın istifasını tek başına değerlendirmek yerine, bu süreçte olan bitenleri son iki yılda Prabowo yönetiminin genel yönelimleriyle birlikte değerlendirmek gerekiyor.

Gibran’ın siyasal etik dışı bir şekilde siyasetten saf dışı bırakılması yaşanan son iki yıllık sürecin geldiği noktayı gözler önüne sermesi açısından gayet manidardır.

https://guneydoguasyacalismalari.com/tr_tr/endonezyada-neler-oluyor-what-is-happening-in-indonesia/

10 Kasım 2026 Salı

ABD siyaseti yeni döneme hazırlanıyor / US politics is preparing for a new era

Mehmet Özay                                                                                                                             10.11.2026

3 Kasım seçimleri sonrasında, ABD’de yeni bir dönemin başlamakta olduğu ortadadır.

Bir iktidar değişikliği gündemde olmasa da, bugün ortaya çıkan sonuç, Amerikan demokrasisinde önümüzdeki iki yılının zorlu geçeceğinin bir garantisidir.

Senato ve Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde eden Demokratlar ile azınlık konumuna düşen ancak, güçlü bir kurum olan başkanlığı ellerinde tutan Cumhuriyetçiler arasında, ne türden siyasi etkileşim olacağı merak konusu.

Benzer bir durumu hem, Demokrat Part ve hem de, Cumhuriyetçi Parti içinde liderlik ve politikalar konusunda alınacak kararlar çerçevesinde de düşünmek mümkün.

Bu noktada, dikkate alınabilecek bakış açılarına göre, farklı senaryoları gündeme taşımak mümkün.

Halkla diyalog

Cumhuriyetçiler açısından en önemli sorunun, Başkan Donald Trump’ın halkla olan diyalogu olduğu anlaşılıyor.

Seçimlerin ardından, Cumhuriyetçi çevrelerden yükselmeye başlayan eleştiriler, Başkan Trump’la halk arasındaki kopuşu ortaya koyuyor.

Ortaya böylesi bir sonucu çıkmasında, 2024 seçimleri öncesinde Trump’ın Amerikan seçmenine vaatlerinin tersine politikalarla geçtiğimiz iyi yılı geçirmesini göz ardı etmemek gerekir.

Bu noktada, örneğin, “ABD’yi herhangi bir savaş macerasına sokmayacağı”, dış politika da ise “müdahaleci bir politika izlemeyeceği” gibi ABD seçmeninin ekonomik ve moral değerleriyle doğrudan ilintili alanlarda sınıfta kalmıştır.

Haddi zatında, seçimlerde Demokratların elde ettiği başarıya bakıldığında, karşımıza tam da, böylesi bir kopukluğun, Demokratlar tarafından başarıyla kullanıldığı bir durumla karşılaşıyoruz.

Bu konuda başkan Trump, seçim sonrasında sergilediği ortaya çıkan sonuçlardan ders almamış tavrıyla aslında, kendi partisi içinden de kendisine yönelik eleştirilere çanak tutuyor.

Çatışma (mı?)

Buna ilâve olarak, Başkan Donald Trump’ın, ‘siyasal kişiliği’nden hareketle ve 3 Kasım seçimleri sonrasında yaptığı açıklamalar dikkate alındığında, ortaya çatışmacı bir sürecin çıkacağını tahmin etmek güç değil.

Seçim sonuçları dikkate alındığında, “Trump, ne yaptı?”ve “Trump, ne yapmalıydı? yönündeki sorulara bugün için olumlu cevap verilemiyor...

Trump’ın, seçim sonrasında yaptığı önemli değişikliklerin başında, ‘göçmen karşıtı’ fikirleriyle tanınan Stephen Miller’i Beyaz Saray özel kalem müdürü olarak ataması, göçmenler konusu başta olmak üzere benzeri konularda kutuplaştırıcı politikaların gündeme gelebileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Burada hatırlanması gereken husus, hiç kuşku yok ki, 3 Kasım seçimlerinde azınlıkların ve azınlıklar içinden çıkan adayların Amerikan iç politikasında belirleyici rolleriyle öne çıkmalarıdır.

Miller ve benzeri yöneticilerin bu gelişmeleri nasıl sindireceklerini ve ne tür politikalar ortaya koyacaklarını yakın zamanda göreceğiz.

Bununla birlikte, Başkan Trump’ın sürpriz yapmayı seven bir yönünün de olduğunu hesaba kattığımızda Demokratlarla gayet iyi ilişkilerle hem iç politikayı hem dış politikayı yeniden yapılandırıcı bir sürece imza atacağını varsayabiliriz.

Bir diğer husus, Trump’ın seçim mağlubiyetinde kendini aklamaya yönelik gayet açık söylemlerinin, Cumhuriyetçi Parti içerisinde nasıl karşılık bulacağını Senato ve Temsilciler Meclisi göreve yeniden başladığında ortaya koyacaktır.

Cumhuriyetçi Parti bünyesinde, azınlıkta da olsa var olan ‘çatlak’ seslerin, Trump’ın kendini aklamaya ve bazı adayları suçlamaya yönelik söylemiyle hacminin artabileceğini öngörebiliriz.

Demokratlar: Sağduyu ve ikna

Demokratlar açısından bakıldığında ise, hedeflerinin 3 Kasım’da seçmene verilen sözler kadar, hazırlığın bugünden ziyade, iki yıl sonraki seçim olduğuna kuşku bulunmuyor.

Agresif çıkışlar ve bunların, başkan Trump yönetimince daha da ötelere taşınabilecek politik çatışmalar yerine, sağduyulu hareket ederek Trump’ı iknaya yönelik söylemlerle bu süreci yönetebilecekleri ileri sürülebilir.

Demokratların bu süreçte hedeflerinin sadece iç politika ve Amerikan seçmeni olmadığını, aynı zamanda başta, Avrupa Birliği olmak üzere, ABD’nin klasik ittifak güçleri olmak üzere, küresel toplumda olumlu izlenimler ve iyimserliği temin edecek bir yaklaşımı benimseyeceklerini söyleyebiliriz.

Bu ikinci alana yönelik olarak küresel iklim değişikliği gibi artık, dünyadaki her bir bireyi ilgilendiren konuda yeniden iyileştirici tedbirler; başta Ortadoğu olmak üzere, çok yönlü diplomasiyle çatışma bölgelerindeki tarafları ‘barış’a yöneltecek girişimler; küresel ticareti yeniden güvenilir ve sürdürülebilir bir alana doğru çekme gibi bir dizi alanda yakın geleceğe dair olumlu adımlar atmaları beklenebilir.

Bu ve benzeri açılımların gerçekleştirilmesi ve küresel çapta doğru karşılık bulması halinde, bu gelişmenin, Demokratların iki yıl sonraki seçimlerde hanesine yazılacak olumlu gelişmeler olacağına ise kuşku bulunmuyor.

https://guneydoguasyacalismalari.com/tr_tr/abd-siyaseti-yeni-doneme-hazirlaniyor-us-politics-is-preparing-for-a-new-era/

 

 

 

7 Kasım 2026 Cumartesi

ABD’de Demokratlar nasıl kazandı? / How did the Democrats win in the US?

Mehmet Özay                                                                                                                             07.11.2026

Şimdi sıra, Demokratlar’ın niçin kazandıklarını tartışmaya geldi.

ABD’de ana akım diyebileceğimiz medyadaki görüşlere baktığımızda, bugün tartışma gündemine Demokratlar’ı bu denli önemli bir başarıya, neyin getirdiği konusundaki tartışmaların aldığı görülüyor.

Temelde, benim de son dört yazıda ortaya koyduğum üzere, hedefte, ‘Trump ve Trump politikaları olduğu’ konusundaki yaklaşım kadar, daha derinlerde ‘kapitalist’ kurumlar ve değerler üzerinden bir açılım sergilendiği anlaşılıyor.

Bunu söylerken, ortada ilginç bir tartışmanın gelişmekte olduğunu ileri sürüyorum.  

İdeolojik tanımlamalar

Temelde, Amerikan toplumunda ‘kapitalizme’ yönelik genel bir eğilim olduğu düşüncesi yanlış olmasa da, kapitalizmin kendi içerisinde, “hangi kapitalizm?” sorusunu sormayı gerektirecek farklılaşmaların olduğunu, bu tartışmalar vesilesiyle fark etmeye yönelik bir durumla karşı karşıya olduğumuzu söyleyebiliriz.

Bu konuyu, burada ele almayacağım...

Ancak, şu kadarını söylemek gerekir ki, Trump’ın, Demokrat Parti’ye yönelik eleştirilerinde 2016’dan bu yana sarf ettiği kavramları, sıfatları yan yana koyduğumuzda sanki, karşımıza “bir komünist blok” çıktığı düşüncesine kapılabilirsiniz.

Demokrat Parti’nin gerçekte, elbette bir “komünist partisi” olmadığı ortada...

Bununla birlikte, parti vizyonu ve politikalar noktasında geniş toplum kesimlerine daha yakınlaşan ve toplumun varsılları kadar, yoksullarına yönelik sosyal politikalarıyla gündeme geliyor.

Bu hususu, Cumhuriyetçi Parti’nin kalesi olan Texas, Güney Karolina, Kansas gibi eyaletlerde Demokratların önemli oy almaları, senatör ve vali çıkarmalarına neden olan siyasal söylemlerine ve hatta, Demokrat adayların, parti dışında, kişilik ve kimliklerine baktığımızda farklılaşan boyutların gayet açık bir şekilde gözlemleniyor.

Monopolistler

Demokratları 3 Kasım seçimlerinde başarıya götürenin, “Trump ve Trump politikaları” demekle “kapitalizmin dev kurumsal monopolleri” demek arasında, pek bir fark bulunmuyor.

Nihayetinde, Trump, 2016 yılından başlayarak ulusal siyasette öne çıkarken, ana akım bir siyasi gelenekten gelen bir isim değildi.

Aksine, milyonlarca insanın onu yaptığı televizyon programıyla tanıması ve emlâk dünyası başta olmak üzere gelişme gösterdiği iş dünyasındaki ‘başarısı’ onu hiç kuşku yok ki, tam da, örnek veya model bir Amerikan kapitalisti yapıyordu.

“Bir başkan olarak, Trump’dan beklentiler nedir?” sorusu ise aslında en başta yani, 2016’da sorulması gerekirdi.

Ancak, öyle anlaşılıyor ki, bu soru sorulmadığı ve/ya bu soru sorulsa bile, hak ettiği cevabın verilmemesi nedeniyle 2024 seçimlerinde, ikinci kez Trump’la karşı karşıya kaldı Amerikan seçmeni.

Hangi “büyük Amerika”?

2024 seçim kampanyasında Trump, “Yeniden Büyük Amerika” sloganı ile meydanlara inerken, bu Amerikan hayalinin aslında, kendisinin ortaya koyduğu bireysel ‘kapitalist başarısı’nın bir benzerinin Amerikan genelinde gerçekleştirilmesi hayaliydi.

Öyle ya, bir siyasetçi olarak meydanlara indiğinizde verdiğiniz mesaj milyonlarca seçmeni ilgilendirecektir.

Tam da, bu noktada, bir tür illüzyonun gizli/açık ortaya konduğuna tanık olduğumuz belki de,  3 Kasım seçimleri sonrası yapılan değerlendirmelerle ancak anlayabiliyoruz.

Nihayetinde, Demokratların seçim zaferinin Trump ve Trump politikaları yüzünden olduğunu söylemekle, aradan geçen iki yıllık süre zarfında, Trump’ın vaad ettiği “Büyük Amerika” vizyonu Amerikan halkının kahir ekseriyetini kapsayan bir gelişmeye, büyümeye evrilmek yerine, çokça -tıpkı kendisinin temsilcisi olduğu üzere-, “kapitalist tikel şirketler, sermayedarlar, iş adamları” ve bugün çokça dillendirildiği üzere “Teknoloji Şirketleri (Tech Companies) sahiplerinin elde ettiği varsıllık konuşuluyor.

Bir başka ifadeyle söylemek gerekirse, Trump’ın neredeyse dünyanın tüm belli başlı ülkeleri ve birliklerine uygulamaya başladığı gümrük tarifeleriyle ABD’ye akacak olan milyarlarca doların, orta halli Amerikan halkının yaşamını olumlu yönde etkileyeceği hayali gerçekleşmedi.

Fatura kime çıktı?

Aksine, Amerika’da enflasyon yüzde 3.5’ları bulurken, tüm kalkınmışlığına rağmen, yaşanan Hürmüz Savaşı nedeniyle başta benzin ve gübre fiyatlarındaki artış, ABD’nin halen bir tür tarım ülkesi olduğunu ortaya koyacak şekilde, orta ve güney eyaletlerindeki ağırlıklı çiftçi toplumunun ekonomik yaşam standardlarını derinden etkilerken, orta sınıfın farklı katmanları da bu gelişmeden payını aldığı görülüyor.

Hiç şüphe yok ki, son iki yıllık süre zarfında, küresel bir güç olarak varlığını sürdüren ABD’de kazananlar da vardı.

Bu kazanlar, yukarıda dile getirmeye çalıştığım üzere, başta Trump olmak üzere onunla aynı ekonomik sınıfı paylaşan tekil iş çevreleri olduğu, bugün çok daha açık seçik anlaşılmış durumda.

Trump’ın, sembolik öneme sahip bazı icraatları onun kamu maliyesini nasıl değerlendiği konusunda bir fikir veriyor.

Ve bu noktada, Beyaz Saray’da gündeme gelen milyon dolarlık renovasyon bunun en iyi göstergelerinden biri olarak ortada duruyor.

Demokratlar ne yaptı?

Öte yandan, önemli bir seçim başarısı elde eden Demokrat Parti’de, özellikle kritik bölgelerde seçimi önde bitiren adaylara bakıldığında, kendilerini topluma anlatmak kadar, toplumun sesini dinlemeyi de öncelleyen ve bu anlamda, siyasal bir denge kurdukları görülür.

Adına demokrasi denilen seçim sisteminde, tek tek bireylerin seçme hakkını, aynı zamanda bir siyasal kabiliyeti olarak da değerlendirmek gerekir.

Aynı zamanda, seçimlere siyasi aday olarak giren bireylerin de seçimlere, kendi bireysel çıkarları doğrultusunda değil, topluma veya toplumun belirli bir kesimine hizmeti öncelleyen ve bu çerçevede, elde somut, tutarlı, rasyonel ve içten çözüm önerileri bulunan bir paketle çıkmaları beklenir.

Demokratlar da bunu yaptı...

Örneğin asgari ücret iyileştirmeleri, çocuk yardımı, sağlık reformu, ev sahibi olabilme, ‘teknoloji şirketlerinin dizginlenmesi’ vb. gibi sıradan Amerikalıyı doğrudan ilgilendiren konuları gündeme taşıdı.

Demokratların 3 Kasım seçimlerinde sergiledikleri başarının ardında, temelde böylesine temel ve doğru bir kamu politikası yaklaşımıyla, bunun doğru bir şekilde dillendirilmiş olduğu kanaatindeyim.

Geçen günkü yazımda dile getirdiğim bir cümleyi burada tekrarlamak isterim: “Seçim sonrasında oluşan tabloyu, sıradan bir seçim başarısı ve kazanımı değil, aksine, ABD’nin kendisinin oluşturduğu ve genel çoğunluğun kabülüne dayanan siyasal ahlaki normların yeniden inşası olarak değerlendirmek gerekiyor.

 

https://guneydoguasyacalismalari.com/tr_tr/abdde-demokratlar-nasil-kazandi-how-did-the-democrats-win-in-the-us/